Yenileniyor
  • Adana
  • Adıyaman
  • Afyon
  • Ağrı
  • Amasya
  • Ankara
  • Antalya
  • Artvin
  • Aydın
  • Balıkesir
  • Bilecik
  • Bingöl
  • Bitlis
  • Bolu
  • Burdur
  • Bursa
  • Çanakkale
  • Çankırı
  • Çorum
  • Denizli
  • Diyarbakır
  • Edirne
  • Elazığ
  • Erzincan
  • Erzurum
  • Eskişehir
  • Gaziantep
  • Giresun
  • Gümüşhane
  • Hakkari
  • Hatay
  • Isparta
  • Mersin
  • İstanbul
  • İzmir
  • Kars
  • Kastamonu
  • Kayseri
  • Kırklareli
  • Kırşehir
  • Kocaeli
  • Konya
  • Kütahya
  • Malatya
  • Manisa
  • K.Maraş
  • Mardin
  • Muğla
  • Muş
  • Nevşehir
  • Niğde
  • Ordu
  • Rize
  • Sakarya
  • Samsun
  • Siirt
  • Sinop
  • Sivas
  • Tekirdağ
  • Tokat
  • Trabzon
  • Tunceli
  • Şanlıurfa
  • Uşak
  • Van
  • Yozgat
  • Zonguldak
  • Aksaray
  • Bayburt
  • Karaman
  • Kırıkkale
  • Batman
  • Şırnak
  • Bartın
  • Ardahan
  • Iğdır
  • Yalova
  • Karabük
  • Kilis
  • Osmaniye
  • Düzce
BIST 1,124
DOLAR 7.66
EURO 8.91
ALTIN 458.49

Türkiye “Yokluk” Fonu428 defa okundu

kategorisinde, 03 May 2020 - 15:46 tarihinde yayınlandı
Türkiye “Yokluk” Fonu

Türkiye Varlık Fonu Yönetimi Anonim Şirketi’nin kurulmasının ardından bazı kanunlarda değişiklik yapılmasına dair kanunun yürürlüğe girmesi 26 Ağustos 2016 tarihinde Resmi Gazetede yayınlandı. Kamu yararına olan birçok şirket Türkiye Varlık Fonu bünyesine aktarıldı.

Türkiye Varlık Fonu’na aktarılan şirketler.

Türkiye’nin en büyük kamu bankası olan Ziraat Bankası’nın hazineye ait olan tüm hisseleri, Türk Telekomünikasyon AŞ’nin yüzde 6.68 oranında hazineye ait hissesi, havayolu sektöründe dünya markası haline gelen Türk hava yolları’nın yüzde 49.12 hazine payı, yine ülkemiz kamu bankalarından olan Halkbank’ın yüzde 51.11 hissesi, PTT’nin hazineye ait hisselerinin tamamı, Milli Piyango ve at yarışları, Borsa İstanbul Grubu adı altında birleştirilen Borsa İstanbul, Merkezi Kayıt kuruluşu ve Takasbank’ın tüm hisseleri, Botaş şirketinin hazineye ait olan tüm hisseleri, Türkiye Petrollerinin tüm hisseleri, Türksat’ın hazineye ait tüm hisseleri, Çay İşletmeleri Genel Müdürlüğü (Çaykur), Eti Maden İşletmeleri Genel Müdürlüğü, Türkiye Varlık Fonu bünyesine devredildi.

Sermayesi ne kadar?

Şirketin 50 milyon lira kuruluş sermayesinin karşılanması için Özelleştirme Fonu kullanıldı. Türkiye Varlık Fonu Yönetimi Anonim Şirketi ile bağlı şirket veya iştirakleri ile fon ve bünyesinde kurulacak alt fonları kapsayan 3 yıllık stratejik yatırım planı yönetim kurulu tarafından hazırlandı ve Bakanlar Kurulu’nun onayıyla yürürlüğe girdi.

Türkiye Varlık Fonu zarar mı ediyor?

2016 yılında kurulan Türkiye Varlık Fonu’nun zarar ettiği konusu kamuoyunda gündem yarattı. 30 milyar dolarlık fonun faaliyetlerinin şeffaf olmaması ve borç bakiyesinin katlandığı eleştiri konusu.

Varlığın yönetim ve denetim mekanizması

2016 yılı ağustos ayında kurulan Türkiye Varlık Fonu, 2018 yılında Cumhurbaşkanlığı hükümet sisteminin yürürlüğe girmesinin ardından direkt olarak cumhurbaşkanına bağlandı. Yönetim kurulu başkanlığı görevini Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Başkan yardımcılığı görevinin Hazine ve Maliye bakanı Berat Albayrak yürütüyor. 30 milyar dolar civarında büyüklüğe sahip olan Türkiye Varlık Fonu kamu kuruluşu sıfatı bulundurmadığı için Sayıştay tarafından denetlenemiyor. Denetleme görevini de yönetim görevini yapan Cumhurbaşkanlığı üstlenmekte.

Varlık fonunun asıl kuruluş amacı bünyesinde bulundurduğu kamu şirketlerinin piyasa değerini artırmak ve şirket prestijlerini yükseltmekti fakat 2019 yaşanan bir olay bu duruma gölge düşürdü. Türkiye Varlık Fonu, kamu şirketlerinin yükseltilmesi yerine bazı inşaat şirketlerinin borcunu kurtarmak için sağladığı fon desteği büyük tepkiye neden oldu. İstanbul Finans Merkezi’nin inşaatını üstlenen inşaat şirketinin, proje kapsamında sorumluluklarını yerine getirmemesinin ardından Türkiye Varlık Fonu 1ü67 milyar Türk Lirası bedel ile projeye ortak oldu. Bu durumun ardından Fon Yönetimi uluslararası piyasalarda 1 milyar dolarlık borçlanma yaptı.

Fon Türkiye ekonomisi için gerekli mi?

Ülkerlerdeki fon sistemi ekonomiye pozitif geri dönüş sağlar. Fakat Türkiye ekonomisi için bu durum tartışma konusudur. Türkiye ekonomisi sürekli cari açık veren bir ülke. Bunun yanında dış ticaret açığı ve uluslararası alanda rekabetçi yapıya sahip olmaması, Türkiye ekonomisinde fon kavramının gerekliliği tartışma konusu yapar. Çünkü varlık fonları sermaye birikimi üzerine oluşur. Bu durumda varlık fonu modelinin ülkemiz ekonomisine olumlu yararına olmasının aksine olumsuz yansıması olacaktır.

Varlık Fonu bünyesindeki kamu şirketleri zarar ediyor. 2018 yılında hazırlanan denetim raporunda başta Çaykur olmak üzere şirketlerin borçlarının arttığı belirlendi.  Varlık Fonu’na aktarılmasından sonra Çaykur 1.5 milyar Türk Lirası zarar etti. Banka borçları 3 milyar liranın üstüne çıktı. Aynı döneme ait denetim raporunda Türk Hava Yolları’nın borcu yüzde 100’ün üzerine çıktı. TCDD’nin borcu da yüzde 300’ün üzerine çıktı. Kamu şirketlerinin özel şirket bünyesinde toplanması, bu şirketlerin yönetilmesi ve denetlenmesi zorlaştıracaktır. Kamu şirketlerinin vizyon anlayışını ve geleceğini sekteye uğratacaktır.

Varlık Fonu modeline uygun ülkelerin de yaklaşık değerleri şu şekilde:

1-Norveç 885 milyar dolar

2- Çin 814 milyar dolar

3 Birleşik Arap Emirlikleri 792 milyar dolar

4- Kuveyt 592 milyar dolar

5- Suudi Arabistan 576 milyar dolar

Haber Editörü : Tüm Yazıları
İstanbul Üniversitesi İktisat mezunu. Planlama uzmanı
YORUM YAZ