Yenileniyor
  • Adana
  • Adıyaman
  • Afyon
  • Ağrı
  • Amasya
  • Ankara
  • Antalya
  • Artvin
  • Aydın
  • Balıkesir
  • Bilecik
  • Bingöl
  • Bitlis
  • Bolu
  • Burdur
  • Bursa
  • Çanakkale
  • Çankırı
  • Çorum
  • Denizli
  • Diyarbakır
  • Edirne
  • Elazığ
  • Erzincan
  • Erzurum
  • Eskişehir
  • Gaziantep
  • Giresun
  • Gümüşhane
  • Hakkari
  • Hatay
  • Isparta
  • Mersin
  • İstanbul
  • İzmir
  • Kars
  • Kastamonu
  • Kayseri
  • Kırklareli
  • Kırşehir
  • Kocaeli
  • Konya
  • Kütahya
  • Malatya
  • Manisa
  • K.Maraş
  • Mardin
  • Muğla
  • Muş
  • Nevşehir
  • Niğde
  • Ordu
  • Rize
  • Sakarya
  • Samsun
  • Siirt
  • Sinop
  • Sivas
  • Tekirdağ
  • Tokat
  • Trabzon
  • Tunceli
  • Şanlıurfa
  • Uşak
  • Van
  • Yozgat
  • Zonguldak
  • Aksaray
  • Bayburt
  • Karaman
  • Kırıkkale
  • Batman
  • Şırnak
  • Bartın
  • Ardahan
  • Iğdır
  • Yalova
  • Karabük
  • Kilis
  • Osmaniye
  • Düzce
BIST 119,618
DOLAR 6.87
EURO 7.75
ALTIN 397.90

Pandeminin Psikolojik Boyutlarının Dünya Ekonomisi Üzerindeki Olası Etkileri257 defa okundu

kategorisinde, 20 May 2020 - 00:22 tarihinde yayınlandı
Pandeminin Psikolojik Boyutlarının Dünya Ekonomisi Üzerindeki Olası Etkileri

Yeni tip korona virüs (2019-nCov) Wuhan, Çin de ortaya çıkmış, akut solunum yetmezliği gibi yoğun solunum hastalıklarına neden olan bir virüstür. Dünya sağlık örgütü 6 Şubat 2020 tarihi ile korona virüsü pandemi olarak ilan etmiş ve virüsün küresel sağlık problemi olduğunu bildirmiştir. Virüsün yayılma hızı yüksek olduğundan ülkeler virüse karşı sıkı tedbirler almak zorunda kalmıştır. Bu tedbirlere sokağa çıkma yasağı, seyahat engelleri, zorunlu maske kullanımı, sosyal izolasyon gibi önlemleri örnek verilebiliriz.

Dünya çapındaki ani değişimler ve virüs hakkındaki yetersiz bilgiden kaynaklanan belirsizlik durumu hem bireysel hem de kitlesel şekilde insan psikolojisini şiddetli bir şekilde etkilemiştir. Toplumların ve bireylerin etkilenen psikolojileri çeşitli psikolojik rahatsızlıklara yani psikopatolojilere karşı savunmasız ve zedelenebilir hale gelmiştir.

Virüsün neden olabileceği potansiyel psikolojik rahatsızlıklar,

Sosyal izolasyon tarzı müdahaleler bireyi sosyalleşme, alışveriş ve çeşitli sosyal aktiviteler gibi modern dünyadaki insan için önemli bir ihtiyaç haline gelmiş normlardan mahrum bırakmıştır. Gündelik düzenin bozulması ve geleceğe yönelik belirsizlik, insanda yaygın kaygı bozukluğundan depresif bozukluklar gibi insan fonksiyonelliğine ve iyi oluş haline önemli bir şekilde zarar veren psikolojik rahatsızlıkların görülme sıklığını arttıracaktır. Virüse karşı oluşan yoğun kaygıdan dolayı insanlar obsesif şekilde önlem alma ihtiyacı duymaktadır. Pekişen bu obsesif davranışlar uzun vadede obsesif kompulsif bozukluklara neden olabilir. Sosyal medya da ve televizyon kanallarında sürekli virüs hakkında içerikler paylaşılması, kimi zaman korkutucu ve geçerliliği olmayan karamsar yorumların paylaşılması, bireylerin yakınları veya çevresindeki insanların ölümlerine şahit olması gibi travmatik olaylar bireyde travma sonrası stres bozukluğu gibi ciddi psikolojik rahatsızlıklara neden olabilmektedir. Tabi ki bu rahatsızlıklar sadece yüzeyde gözüken rahatsızlıklardır. Daha birçok rahatsızlık pandemi yüzünden tetiklenebileceği gibi var olan rahatsızlıklarında daha da yoğun hale gelmesi kaçınılmazdır. Ülkemizde ise son 3 yılda neredeyse 8 milyon vatandaşımız psikiyatri kliniklerine başvurduğu düşünülürse, şüphesiz virüs yüzünden bu sayı daha da artacaktır.

Peki bunların ekonomi üzerinde ne etkileri olabilir?

Beşeri sermaye modelini baz alırsak, bireyin üretkenliğini artırmak ekonomi için faydaları olacaktır. Eğer bireyin üretkenliği azalır ise ekonomi içinde dolaylı yollardan zararları olacaktır. Psikolojik rahatsızlıklar ise bireyin üretkenliğini azaltmaktadır. Psikolojik rahatsızlıklar doğrudan yani ilaçlar, hastane yatışları, muayene ücretleri gibi sağlık hizmeti masrafları hem de dolaylı olarak yani işi bırakma, iş ortamında düzensizlik, verim kaybı gibi masraflara neden olacaktır. Ekonomik büyüme modeline göre ise ekonomik büyüme, sermaye ve işgücüne dayanmaktadır. Psikolojik rahatsızlıkların neden olacağı masraflar sermayenin kaybına, (hastane, ilaç ücretleri gibi) ayriyeten psikolojik rahatsızlıkların neden olabileceği ölümler (intiharlar) ve çalışmaya engel olacak kadar yoğun rahatsızlıklar (travma sonrası stres bozukluğu, panik atak bozukluğu gibi) işgücü kaybına neden olacaktır. Psikolojik rahatsızlıkların ekonomi üzerindeki etkisi modeller üzerinde gördüğünüz gibi kaçınılmazdır. Covid-19 yüzünden artması beklenen psikolojik rahatsızlıklarında ekonomi üzerinde de olumsuz etkilerinin olacağını söylemek doğru olacaktır.

Psikolojik rahatsızlıkların ekonomi üzerinde etkisi olduğunu gördük, durum ne kadar ciddi?

Eylül 2011’de Dünya Ekonomik Forumunda yayınlanan verilere göre, 2030 yılında tahmini olarak dünya genelinde psikolojik rahatsızlıkların ekonomik büyüme üzerinde 16.3 Trilyon dolara yakın kayıplara neden olacağı düşünülmektedir. (Böylece psikolojik rahatsızlıklar kardiyovasküler rahatsızlıkları geçerek, ekonomik büyümede en yüksek kayıplara neden olabilecek rahatsızlıklar olacaktır.) Doğrudan ve dolaylı masraflar üzerinden ise 2030 yılında psikolojik rahatsızlıkların doğrudan 2 Trilyon dolar, dolaylı olarak 4.1 Trilyon dolar masrafa neden olması beklenmektedir. İşin asıl korkutucu tarafı ise bu rakamların covid-19 pandemisi başlamadan önce bildirilmiş olmasıdır. Uzmanlar covid-19 pandemisi yüzünden ortaya çıkacak psikolojik rahatsızlıklar yüzünden bu sayılarının daha da artacağını düşünmektedir. 

Haber Editörü : Tüm Yazıları
Medipol Üniversitesi Psikoloji mezunu. Psikolog
YORUM YAZ