Yenileniyor
  • Adana
  • Adıyaman
  • Afyon
  • Ağrı
  • Amasya
  • Ankara
  • Antalya
  • Artvin
  • Aydın
  • Balıkesir
  • Bilecik
  • Bingöl
  • Bitlis
  • Bolu
  • Burdur
  • Bursa
  • Çanakkale
  • Çankırı
  • Çorum
  • Denizli
  • Diyarbakır
  • Edirne
  • Elazığ
  • Erzincan
  • Erzurum
  • Eskişehir
  • Gaziantep
  • Giresun
  • Gümüşhane
  • Hakkari
  • Hatay
  • Isparta
  • Mersin
  • İstanbul
  • İzmir
  • Kars
  • Kastamonu
  • Kayseri
  • Kırklareli
  • Kırşehir
  • Kocaeli
  • Konya
  • Kütahya
  • Malatya
  • Manisa
  • K.Maraş
  • Mardin
  • Muğla
  • Muş
  • Nevşehir
  • Niğde
  • Ordu
  • Rize
  • Sakarya
  • Samsun
  • Siirt
  • Sinop
  • Sivas
  • Tekirdağ
  • Tokat
  • Trabzon
  • Tunceli
  • Şanlıurfa
  • Uşak
  • Van
  • Yozgat
  • Zonguldak
  • Aksaray
  • Bayburt
  • Karaman
  • Kırıkkale
  • Batman
  • Şırnak
  • Bartın
  • Ardahan
  • Iğdır
  • Yalova
  • Karabük
  • Kilis
  • Osmaniye
  • Düzce
BIST 1,076
DOLAR 7.30
EURO 8.58
ALTIN 476.02

İktisat ekollerinin, enflasyonu açıklayan teorileri143 defa okundu

kategorisinde, 20 Tem 2020 - 00:00 tarihinde yayınlandı
İktisat ekollerinin, enflasyonu açıklayan teorileri

Yeni Klasik İktisat, 1970’li yıllarda Keynesyen iktisada karşı ortaya çıkmıştır. Yeni klasik yaklaşıma, rasyonel beklentiler yaklaşımı da denir. Rasyonel beklentiler varsayımı üzerine kuruludur. Yeni klasikler, Büyük Buhran gibi küresel olaylardan ders almışlardır. Dünyaya etki eden ekonomik olaylardan, enflasyondan ders çıkarmışlardır. Geçmişteki olayları göz önüne alarak yeni politikalar belirlenirken rasyonel davrandılar. 1970’li yıllarda gelmeleri onların avantajı oldu, klasikleri gördüler, Keynesi gördüler ve geçmişteki sıkıntılardan ders alıp yeni politikalara şekil verdiler. Yeni klasikleri klasiklerden ayıran en özellikleri doğal işsizlik oranıdır. Klasikler, işsizlik yok yok ekonomi tam istihdamda dediler. Bu karşın yeni klasikler doğal işsizlik vardır dediler. Piyasaların süpürülmesi varsayımı geçerlidir. Ücret fiyat dengesi piyasa tarafından sağlanır derler. Doğal işsizlik oranına kadar tam istihdamın geçerli olduğunu düşünüyorlardı. Piyasada emek arzı emek talebinden fazla ise işveren ücret düşürür ve istihdam arttırır derler. Piyasadaki ürünün fiyatı düşerse talebi artar derler. Bu durum çok mantıklı değildir. Ülkemizde bu politika işe yaramamaktadır. Tahmin hataları eksik istihdama neden olur derler. Çalışan para arzının artacağını düşünerek fazla ücret talep eder, fakat hükümet genişletici para politikası uygulamadıkları zaman enflasyon ücretten düşük olacağından işveren maliyeti artar ve istihdam eksilir. Hükümetin para arzını arttırmamasının nedeni, para arzının enflasyona neden olacağıdır. Enflasyon bir ekonominin en büyük düşmanıdır. Yeni klasikler para politikalarını desteklerler.

Monetaristler, 1950-1960’lı yıllarda Keynesyen ekonomiye tepki olarak ortaya çıkmıştır. En Milton Friedman’dır. Ekonomideki en önemli moneter faktör, dolaşımdaki para miktarıdır. Enflasyon Monetaristler için parasal bir olgudur. Piyasada ne kadar çok para varsa enflasyon o kadar çok olur. Bu duruma örnek olarak Almanya’nın hitleri gösterilebilir. Hitler 2. Dünya Savaşı zamanında çok fazla parasal genişlemeye gitmiştir. Halka likit akışında bulunmuştur. Aşırı artan para arzı sonucu enflasyon inanılmaz noktalara geldi. Monetaristlere göre istikrarsızlığın temel kaynağı yanlış uygulanan para politikalarıdır. Monetaristler, devletler Büyük Buhranda ekonomiye müdahale edip para bassaydı bulanım yaşanmazdı. Adaptif beklentileri benimserler, geçmiş olaylardan ders alıp ekonomik argümanları değerlendirip yeni politikalar oluştururlar. Doğal işsizlik olgusunu benimserler.

Ekonomilerde enflasyon kavramını etkileyen birçok unsur vardır. En büyük unsur parasal genişleme ve daralmadır. Para politikaları uygulamak yerine bazen Keynes gibi talep yaratıp ekonomiyi canlandırmak gereklidir. Talep oluşturulsun ki arz oluşsun. Devlet ekonomiye bu şekilde müdahale ettiği zaman enflasyon ve işsizlik rakamları daha tutarlı olacaktır. Parasal politikalar ekonomiyi kısa vadede ekonomiyi canlandırır.

Türkiye işsizlik grafiği:

M. Mustafa GÜNEŞ

Haber Editörü : Tüm Yazıları
İstanbul Üniversitesi İktisat mezunu. Planlama uzmanı
YORUM YAZ